Türk MitolojisiTarih

Amazonlar Alp Kızlar ve Kadın Savaşçılar – Sarmatyalılar

Amazonlar Kadın Savaşçılar

Amazonlar – Anadolu, İskit ve Yunan mitolojisinde tamamen kadın savaşçılardan oluşan tarihi bir kavimdir. Sarmatya’nın Scythia ile sınır bölgesinde yaşamışlardır. Amazon savaşçılar genellikle Yunan savaşçılarla savaşırken resmedilmiştir. Helenistik ve Roma çağı tarihte Ön Asya’ya birçok Amazon saldırısından bahsedilir. Antik Çağda Amazonlar birçok tarihi kavimle ilişkilendirilmiştir.

Günümüzde amazon ismi genel olarak kadın savaşçı ile eş anlamlı olarak kullanılmaktadır

image 72
Amazonlar Alp Kızlar ve Kadın Savaşçılar – Sarmatyalılar 8

Amazon kelimesinin memesiz anlamına geldiği en fazla kabul edilen görüştür. Klasik Yunancada etimolojik olarak mazos memesiz anlamındadır. Bir kadının eril güce ulaşma uğruna kendi temel yaratılış özüne, kadınlığa karşı çıkması ve sembol bir organı yok etmesi ile anneliğe karşı duruşu inanılmaz bir başkaldırıdır. Bu durum aykırılığın en uç noktasıdır ve bir ulusun tanımlanması için yeterince güçlü bir özelliktir. Bu nedenle memesiz yorumu diğer bütün yorumların üzerinde durur.

Amazon kelimesinin Farsça, savaşçılar anlamına gelen ha-mazan kelimesinde türediğini söyleyenlerde vardır. Yaygın inanışa göre Amazonların rahat yay ve mızrak kullanabilmek için sağ memelerini kestikleri veya yaktıkları söylenir. Dönemsel sanat eserlerinde buna dair bir delil bulunmamaktadır. Amazonlar iki memeleri de mevcut olarak resmedilmiştir, sağ meme ise çoğunlukla kapalıdır.

Amazonlar

Amazonların Pontus bölgesinde yaşadıkları söylenir, bölge günümüzde Türkiye sınırları içinde Karadeniz kıyısındadır. Burada kraliçeleri Hippolyta önderliğinde bağımsız bir krallık kurarlar. Amazonların birçok kenti kurdukları iddia edilir, bunlar arasında Ephesus, Sinope, Paphos ve Smyrna sayılabilir. İskit dilinde de kendilerine oiorpata denmektedir. Bazı efsânelere göre Amazonların erkeklerle cinsel ilişkiye girmesi kesinlikle yasaktı ve Amazon bölgesinde erkekler yaşayamazdı. Ancak soylarının devamı için Amazonlar komşu kabîle Gargareanları yılda bir kez ziyâret ederler, doğan çocuklardan erkek olanlar ya babalarına gönderilir ya da öldürülürdü. Kız çocuklar annelerince büyütülür ve tarım, avcılık, savaşçılık konularında yetiştirilirlerdi.

image 76
Amazonlar Alp Kızlar ve Kadın Savaşçılar – Sarmatyalılar 9

İlk zamanlarda Yunan savaşçılarına benzetilen Amazonlar sonradan Pers etkisiyle resmedilmişlerdir.

Kayıtlara göre Amazonlar Çok değişik kaynaklarda savaşçı kadınlar hakkında bilgilere rastlanmaktadır. Bunlardan en önemlileri iki tânedir.

Dede Korkut’a göre Amazonlar

Dede Korkut eserlerinde Alp Kızları diye geçer. Amazonların Azerbaycan’da yaşadıkları iddia edilir.

Herodot’a göre Amazonlar

Herodot’a göre Sarmatyalılar, Amazonlar ve İskitlerin atalarıdır. Sarmatyalılarda kadınlar sık sık erkeklerle beraber ava çıkar, savaşta yer alırlardı. Ona göre savaşta bir adam öldürmeyen kadın evlenemezdi.

Amazonların gerçekten yaşayıp yaşamadıklarına dair belirsizliğin bir dayanak noktası vardır. O da Amazonların ataları olan Sarmatyalılardaki kadın savaşçıların gerçekten var olduğudur. Bir efsâne bile olsa Amazonların dayandığı temel gerçeklik burasıdır. Bu gerçeklik arkeolojik kazılardan da anlaşılmaktadır. Özellikle Sarmatya kadın mezarlarında yüzde yirmibeş oranında silahlar çıkmaktadır. Bu durum Sarmatyalılardan sonra İskitler’de de görülmüştür.

Alp Kızlar ( Türk Kadın Savaşçılar )

image 71
Amazonlar Alp Kızlar ve Kadın Savaşçılar – Sarmatyalılar 10

Amerikalı arkeolog Prof. Dr. Jeannine Davis, 1997 yılında bugünkü Ukrayna’nın güneyinde, İskit- Turan bölgesinde, tarihi amazon mezarlarında yaptığı kazılar sonucu Amazonların Türk-Turan soylu Alp Kızlar olduğu öne sürmüştür. Jeannine Davis Kimbel tarafından, Urallar’ın güneyindeki höyüklerde tunçtan ok başları, demir hançerler ve kılıçlar ile onlarla birlikte gömülmüş kadın cesetleri bulundu. Bu höyükten 40 ceset çıkarıldı.

Buradaki yedi mezar, silahları ile birlikte gömülmüş kadınlara aitti. Bulunan kılıçların kadınlara ait olduğu; silahların normal boyuna karşı, kılıç kabzalarının, kadın eline uyacak biçimde küçük olmasından anlaşıldı.

Türk söylencelerinden hareketle Amazonların varlıklarını Osmanlı devletinin kuruluşunda birinci derecede rol oynayan ‘Baciyân-ı Rum’a kadar sürdürdükleri tarihi belgelerle de kanıtlanmaktadır.

Kadın Savaşçılar – Sarmatyalılar

Sarmatyalılar, klasik antik çağda var olan ve yaklaşık olarak MÖ 5. yüzyıldan MS 4. yüzyıla kadar gelişen büyük bir konfederasyondu.

image 73
Amazonlar Alp Kızlar ve Kadın Savaşçılar – Sarmatyalılar 11

Kökenleri Avrasya bozkırlarının orta kesimlerinde bulunur. MÖ 4. yüzyıl civarında batıya doğru göç etmeye başladılar. MS 1. yüzyıl civarında, Greko-Romen etnograflar tarafından Sarmatia olarak adlandırılan bölge, Vistula Nehri’nden Tuna Nehri’nin deltasına ve doğuda Volga Nehri’ne kadar uzanıyor ve hem Karadeniz hem de Hazar kıyılarını sınırlıyordu. güneyde Kafkasya’ya ulaşıyor.

Tamamen veya kısmen eski Sarmatya topraklarının sınırları içine giren günümüz yerlerine örnek olarak Ukrayna’nın güneydoğu ve orta kısımları, güney Rusya’nın bazı kısımları ve Volga boyunca, güney Urallar, kuzeydoğu Balkanlar’ın bazı küçük kısımları verilebilir. ve Moldova çevresinde.

MS 1. yüzyılda Sarmatyalılar o kadar yayılmışlardı ki, Roma İmparatorluğu’nun müttefiki Germen kabilelerinin elindeki topraklara tecavüz etmeye başladılar.

Yunan kaynaklarından alınan açıklamalara göre Sarmatyalılar Kafkasya görünümündeydi ve sarı ila kırmızımsı saçları vardı.

“Neredeyse tüm Alani’ler çok uzun boylu ve güzel erkeklerdir, saçları biraz sarıdır, gözleri korkutucu derecede şiddetlidir”.Romalı tarihçi Ammianus Marcellinus (MS 330-395 civarı), bir grup Sarmat kabilesi olan Alanları anlatır.

Daha sonra Sarmatyalı soyluların iskeletlerine dayanan araştırmalar, bunların genellikle 170-180 cm yüksekliğe ulaştığını gösteriyor.

Sarmatia’nın Gerilemesi

Üçüncü yüzyılda Germen Gotları Pontus Bozkırlarını işgal ederek bölgedeki Sarmat hakimiyetine büyük bir darbe indirdi. 4. yüzyılda birçok Sarmatyalı, artık çökmekte olan Batı Roma İmparatorluğu’ndaki toprakların ele geçirilmesinde Gotlara ve diğer Germen kabilelerine katıldı.

Beşinci yüzyıla ait veriler, Ural Dağları ile Don Nehri arasındaki toprakların hâlâ Sarmatyalılar tarafından kontrol edildiğini gösteriyor. Sonunda, birçok nesil boyunca Sarmatyalılar, Doğu Avrupa’nın Proto-Slav nüfusuyla karışarak ayrı bir halk olarak var olmayı ele geçirdiler.

Kadın savaşçılar

image 74
Amazonlar Alp Kızlar ve Kadın Savaşçılar – Sarmatyalılar 12

Hipokrat ve Herodot’un da aralarında bulunduğu Yunan kaynaklarına göre Sarmatyalı kadınlar savaşa katıldı.

Ayrıca Sarmatyalıların küçük kızlarının sağ göğsünün gelişmesini önlemek için dağladıklarını iddia eden kaynaklar da var. Elbette bu hikayelerin ne kadarının gerçek, ne kadarının masal ya da yanlış anlama olduğunu bilmek zordur, çünkü iddiayı doğrulayacak ya da çürütecek arkeolojik kanıtlarımız yoktur. Elimizde olan, kazılan Sarmat askeri mezarlarının büyük bir yüzdesinin silahlı Sarmatyalı kadınları içerdiğini, bu kadınların mezarda merkezi konumlarda yer aldıklarını ve zengin olduklarını gösteren nesnelerle birlikte gömüldüklerini gösteren arkeolojik kanıtlardır.

Hipokrat

“Onların (Sarmatyalı kadınların) doğru göğüsleri yok… çünkü henüz bebekken anneleri bu amaç için yapılmış bronz bir aleti kızdırıp sağ memeye uygular ve dağlamasını sağlar, böylece büyümesi durdurulur ve tüm gücü ve kütlesi sağ omuza ve sağ kola yönlendiriliyor. – Yunan hekim Kos’lu Hipokrat, c. 460 – c. MÖ 370

Herodot

Yunan tarihçi Herodot’a göre (M.Ö. 484 – 425), İskit erkekleriyle çiftleşen Amazonlardan gelen Sarmatyalılar ve dişi Sarmatyalılar “ o günden bugüne eski [Amazon] geleneklerini yerine getirmeye devam ettiler, eşleriyle birlikte sık sık at sırtında avlanmak; savaşta sahaya çıkarken; ve erkeklerle aynı elbiseyi giyiyor ”.

Herodot ayrıca Sarmatyalı kadınların savaşta bir erkeği öldürmeden evlenmediklerini iddia etti.

Sauromatya kültürü

Sauromatyalılar İskitlerin doğusunda yaşıyorlardı ve akraba bir kabile olarak görülüyorlardı.

Araştırmacı KF Smirnov, MÖ 6. – 4. yüzyıldaki Sauromatya kültürünün, Volga Nehri bölgesindeki Timber Grace kültürü ile güney Ural Bozkırındaki Andronovo kültürünün bir karışımı olduğunu öne sürüyor.

Erken Sauro-Sarmatian-Prokhorovskaya kültürü

Sarmatya veya Sirmatya kültürüne ilişkin en eski Yunanca sözler, bu kültürün Knidoslu Eudoxus, (Sözde) Scylax, Heraclides Ponticus ve Eresoslu Theophrastus gibi yazarlar tarafından tanımlandığı MÖ dördüncü, üçüncü ve ikinci yüzyıla aittir.

image 75
Amazonlar Alp Kızlar ve Kadın Savaşçılar – Sarmatyalılar 13

Daha modern araştırmacılara göre, erken Sauro-Sarmatian-Prokhorovskaya kültürü muhtemelen kuzeybatı Kazakistan’dan, Aral Denizi bölgesinden ve Trans-Ural’ın orman bozkırlarından çeşitli nüfus gruplarının göç etmesi sonucu gelişmiştir.

MÖ 4. yüzyılda bireysel Sarmatyalı gruplar, Sauromatyalıların hakimiyetindeki topraklar olan aşağı Volga Nehri bölgelerine ulaştı. Bu noktadan itibaren ve MÖ 2. yüzyıla kadar güney Ural bozkırlarından çok sayıda göç eden insan batıya doğru aşağı Don Nehri ve Kuban Rivan bölgelerine doğru hareket etti ve burada yerel Sauromatyalı halkları bünyesine kattı.

MÖ 3. yüzyılda yeni ve güçlü Sarmat kabileleri ortaya çıktı. Onları Alanlar, Aorsiler, Roxolaniler ve Iazygeler olarak biliyoruz ve hepsi batıya doğru ilerleyerek sonunda Karadeniz’in kuzeyindeki İskitleri fethettiler.

Yunan asıllı Roma vatandaşı Strabon’un yazdığı “Geographica” ansiklopedisine göre, Iazygeler M.Ö. 2. yüzyılda Don ve Dinyeper nehirleri arasına yerleşirken, Roxolaniler ise Karadeniz bozkırlarına yerleştiler. Kırım’ın Taurida’sına baskınlar düzenleyebilir.

MÖ 1. yüzyılın ortalarında Roxolani, Donau Nehri çevresinde batıya doğru genişlemişti. Şimdiye kadar bunlar Roma’nın doğu eyaletleri için bir ikram olarak görülüyordu.

Din

Sauro-Sarmatyalılar, bir Gökyüzü tanrısı, bir Ateş tanrısı ve bir Dünya tanrısının yanı sıra bir Savaş tanrısı ve bir Ocak tanrısı da dahil olmak üzere kişileştirilmiş tanrılara inanıyorlardı. Onların dini uygulamaları, Zerdüşt öncesi İran’da yaşayan diğer klan-kabile göçebe halklarınınkilerle uyumlu görünüyor.

Askeri

Kazılan Sauro-Sarmatya mezarları genellikle çok sayıda saldırı silahı içeriyor.

Toplumsal tabakalaşma

Bazı mezar alanları diğerlerinden çok daha zengin olduğundan, önemli bir sosyal tabakalaşmanın mevcut olduğu görülüyor. Bu göçebe kültür içindeki sınıfların ortaya çıkışı, muhtemelen Yunan ve Roma uygulamalarına maruz kalmalarıyla hızlanmıştır.

Orta Sarmatya kültürü (MÖ 2. yüzyılın sonları – MS 2. yüzyıl)

Orta Sarmatya kültürü, Avrasya’nın bozkırlarında, Donau Nehri’nden güney Ural bozkırlarına kadar uzanan bir bölgede gelişti.

Bu dönemde, güney Ural’daki iklim değişikliği ile batıya ve güneydoğuya göçün birleşimi nedeniyle bölgedeki nüfus büyüklüğü önemli ölçüde azaldı.

Geç Sarmatya: Alan ve Shipovskaya kültürleri (MS 2. yüzyıl – MS 4. yüzyıl)

Geç Sarmatya kültürünün en çarpıcı özelliklerinden biri, kafatasını daha uzun hale getirmek için bebeğin kafatasının kasıtlı olarak deforme edilmesidir. Bunun tam olarak nasıl başarıldığı bilinmiyor ancak hakim hipotez, bebeğin başına yumuşak bir bezin bağlandığını öne sürüyor. Bu tür uzun kafalara yalnızca Güney Urallar da dahil olmak üzere Don Nehri’nin doğusunda yaşayan Sarmatyalı popülasyonlarda rastlandı.

Geç Sarmatya kültürü Alanlarla güçlü bir şekilde ilişkilidir. MS 1. yüzyılın başında Alanlar, Azak Denizi’nin kuzeydoğusunda, Don Nehri boyunca uzanan toprakları kontrol ediyorlardı. Arkeolojik materyaller, Alanların göçebe bir hayat yaşayan, İran dili konuşan bir kabile olduğunu gösteriyor. MS 1. yüzyılın ortalarında ve MS 2. yüzyılda Alanlar Sarmatya bölgesine taşınmaya başladı ve yazılı kaynaklar bu noktadan MS 4. yüzyıla kadar kabile birliğini yönettiklerini iddia ediyor. 

Alan liderliğinde, 4. yüzyılın sonlarında Hunların istilasına kadar Kuzey Karadeniz bozkırlarını kontrol eden güçlü bir kabileler konfederasyonu kuruldu. Alanların çoğu ya öldürüldü ya da Hunlar tarafından yutuldu, ancak küçük bir kısmı kaçmayı başardı ve Cebelitarık kıyılarına kadar göç etti.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu