Efsaneler

Bamsı Beyrek Efsanesi ve Banı Çiçek

Bamsı Beyrek Efsanesi

Bamsı Beyrek Dede Korkut hikâyelerinde, Türk, Azeri ve bazı Altay efsâneleri ile masallarında bahsedilen Türk kahraman. Bey Böyrek, Bay Bura, Bey Birye, Beğ Beyreg, Bey Beyrek, Bay Börek, Bağ Böğrek gibi adlarla da bilinmektedir. Atının adı Dengiboz veya Bengibozdur.

image 125
Bamsı Beyrek Efsanesi ve Banı Çiçek 4

Bamsı Beyrek, hikâyelerdeki ana karakter olan Salur Kazan’ın en yakın arkadaşıdır. Ayrıca tüm Oğuz beyleri içinde en yakışıklı dört kişiden biridir. Bamsı Beyrek’in adına Dede Korkut hikâyeleri dışında da rastlanır.

Bamsı Beyrek’in kaçırılması

İlgili Makaleler

Oğuzlar arasındaki iç savaşın anlatıldığı hikâyede, Bamsı Beyrek’in kaçırılmasından da bahsedilir. İç Oğuz ve Dış Oğuz arasında düşmanlık başlamıştır. Bamsı Beyrek’in kendisi İç Oğuz’dan olup karısı Dış Oğuz’dandır. Dış Oğuz beyleri Beyrek’i yanlarına çağırıp kendilerini desteklemesini isterler. Beyrek ise İç Oğuz’un başındaki Salur Kazan’ın en yakın dostudur ve ona ihanet etmez. O zaman Aruz Koca sinirlenir ve Beyrek’i yaralar.

Banı Çiçek

image 126

Banı Çiçek Dede Korkut hikâyelerinde geçen Bamsı Beyrekin beşik kertmesidir. Oğuz boylarında kadınların eşit haklara sâhip olduğunun en önemli, en belirgin simgesidir. Banu (Bağnu) Çiçek diye de geçer. Babasının adı Baybıcan (Baybican)’dır.

Bileşik yapılı Banuçiçek antroponiminin birinci parçası olan Banu/Banı sözcüğü Fars kökenlidir ve “Hanım” anlamına gelir. Destandaki «Banuçiçek» isminin oluşmasında «hanım» yâni «kral karısı» anlamında olan Banı sözcüğü aslından bu manada bir ünvandır. Güzellik belirten, köklü bir geçmişe sâhip olan, bu günde kadın adı olarak işlenen “Çiçek” adının çok eski bir tarihi vardır.

Moğol-Türk dillerinde ortak olan bu kelime “Orhun-Yenisey” yazıtlarında “Çeçek” şeklinde işlenir ve güzellik içerikli olduğu için eski Türk isim sisteminde önemli bir yere sahiptir.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu