Yunan Mitolojisi

Hekate: Yunan Cadılık Tanrıçası

Gizemli bir büyücülük, büyücülük ve hayalet tanrıçası olan Yunan Tanrıçası Hekate, şüphesiz tüm Yunan mitolojisindeki en ilgi çekici karakterlerden biridir!

Yunan mitolojisinde Hekate kadar yanlış anlaşılan bir figür olamaz.

Uzun zamandır büyücülük ve okült, hatta büyücülükle ilişkilendirilmiştir. Adı, Shakespeare’in eserlerindeki kara büyü ve rahatsız edici ritüellerle ve modern zamanlarla ilişkilendirilmiştir.

Ancak Hekate’nin Yunanca metinlerde görünen versiyonu o kadar basit değil.

O bir büyü ve yeraltı dünyası tanrıçasıydı ama aynı zamanda evin koruyucusu ve sınırların koruyucusuydu. Aynı zamanda Olympus’un en saygı duyulan ve saygı duyulan tanrıçalarından bazılarıyla da ilişkilendirildi.

Hekate hepsinden önemlisi bir gizem tanrıçasıydı. Kökenleri ve güçleri açıklanamazdı ve değişebilirdi.

Aslında Hekate tamamen başka bir tanrıça olabilirdi!

Yunanistan’ın en mistik tanrıçası hakkında daha fazlasını öğrenmek için okumaya devam edin!

Hekate: Yunan Cadılık Tanrıçası
Hekate: Yunan Cadılık Tanrıçası

Hekate’nin Kökenleri

Hekate’ye tapınmanın başlangıcı gizemle örtülmüştür.

Olimpiyat panteonunun çoğu gibi, Hekate de Yunanistan’ın yazılı mitolojisinden önce gelir. Hesiodos ve Homer şiirlerini yazmaya başlamadan çok önce, tanrıların hikayeleri sözlü gelenek yoluyla aktarılıyordu.

Ancak bu hikayeler aktarıldıkça sıklıkla değişti. Hekate’de de durumun böyle olabileceğine dair kanıtlar var.

Antik Yunan dinini araştıran bazı bilginler, Apollon’a ara sıra Hekatos adının verildiğini belirtmişler ve bunu “uzaklara ulaşan” olarak yorumlamışlardır. Bu akademisyenler, Hekate’nin bir zamanlar Apollon’un ikiz kız kardeşi Artemis’in başka bir adı olabileceğine inanıyorlar .

Artemis’e tapınma zamanla geliştikçe Yunanlılar onun saflığına ve olumlu yönlerine daha fazla odaklanmaya başladılar. Tanrıçanın daha karanlık çağrışımlara sahip yönleri ondan ayrılarak Hekate karakterinde tamamen başka bir tanrıça yaratıldı.Rakip bir teori, Hekate’nin Yunanistan’da hiç gelişmediğini söylüyor. Bunun yerine bazıları tanrıçanın Küçük Asya’dan geldiğine inanıyor.

30 Yunan Mitolojisi Efsanesi
30 Yunan Mitolojisi Efsanesi

Bugünkü Türkiye topraklarının çoğunu kapsayan Anadolu, Yunan dünyasıyla yakın bağları olan bir bölgeydi. Ticaret, sömürgeleştirme ve göç, iki bölge arasında büyük miktarda kültürel alışverişle sonuçlandı.

Pek çok Anadolu tanrısının kökleri Yunan panteonuna dayanıyordu. Yunanlılar da aynı şekilde doğu komşularından birçok tanrı ve efsaneyi ödünç aldılar .

Bazı bilim adamları Hekate’nin böyle bir tanrıça olduğuna inanıyor. Onun, Güney Anadolu’da, Akdeniz’de bir bölge olan Karya’da ortaya çıktığını ve Yunan panteonuna kabul edildiğini iddia ediyorlar.

Karyalılar Hekate’ye bağlıydılar ve Hekate, Lagina kasabasında tapınılan başlıca tanrıydı. Ünlü mezarı inşa eden hükümdar Mausolus’un babası Hecatomnos da dahil olmak üzere ondan türetilen isimler yaygındı .

Hekate’nin bölgedeki tapınakları daha sonraki bir döneme ait olsa da, Karya’daki daha eski bir tanrıçaya benzerlik göstermektedir. Yunan döneminden önceki yerel güneş tanrıçaları , daha sonra Hekate ile ilişkilendirilenlerle aynı niteliklerin çoğuna sahiptir.

Yine başka bir düşünce ekolü onu en azından dil açısından Mısır’a bağlıyor. Mısır bereket tanrıçası Heqet, Mısırlıların heqa adını verdiği büyüyle ilişkilendirildi.

Yunanlıların da Hekate’nin kökenine ilişkin birçok farklı teorisi vardı. Onun ebeveynliği çeşitli yazarlar tarafından farklı şekilde verilmiştir.

Doğumuyla ilgili en sık tekrarlanan hikaye, Hekate’nin ikinci nesil Titanlar olan Perses ve Asteria’nın kızı olduğuydu.

Daha sonraki bazı hikayeler Asteria’nın annesi olduğu konusunda hemfikirdi, ancak Zeus’un babası olduğunu iddia etti. Orfik Gizemler, Hestia’nın Demeter’in kızı olduğunu söylüyordu .

Ancak en az bir hikaye, tanrıçanın çok daha insani bir kökene sahip olduğunu gösteriyor. İlk dönem yazarlarından bazıları Hekate’nin aslında Artemis tarafından ölümden kurtarılan ve tanrıçaya dönüştürülen prenses Iphigenia olduğunu iddia etti .

Hekate’nin çelişkili kökenleri, bu tanrıçayı bu kadar gizemli kılan şeyin yalnızca başlangıcıydı.

Sınırların Tanrıçası

Hekate, sınırların ve “aradaki” alanların tanrıçasıydı. Fiziksel dünyada bu, kapı aralıklarından şehir duvarlarına ve devlet sınırlarına kadar her şey anlamına gelebilir.

Aynı zamanda eşik alanların tanrısı olan Hermes gibi , Hekate heykelleri de sıklıkla kavşaklara ve sınırlara yerleştirildi. Sınırın her iki tarafını da aydınlatmasına izin vermek için sık sık kapıların yanında bulunabilecek iki meşale tutarken gösteriliyordu.Ancak denetlediği sınırlar fiziksel dünyayla sınırlı değildi. Hekate ayrıca daha mistik sınırlara da başkanlık ediyordu.

yunan mitolojisi
yunan mitolojisi

Bunlardan biri yaşamla ölüm arasındaki sınırdı. Yunanlılar için bu, yalnızca ruhun bu durumlar arasında geçiş yaptığı an değil, aynı zamanda gerçek bir yere de geçiş anlamına geliyordu.

Hekate’nin hem yaşayanlar dünyasının hem de yeraltı dünyasının tanrıçası olduğuna inanılıyordu. Çoğunlukla anahtarları tutarken resmedilir çünkü sınırların tanrıçası olarak Hades diyarının kapılarını açma ve kapatma gücüne sahipti .

Bu onu yaşayanlar dünyası ile yeraltı dünyası arasında özgürce hareket etme gücüne sahip birkaç tanrıdan biri yaptı. Sadece alemler arasında hareket etmekle kalmıyordu, aynı zamanda başkalarının geçişini de kontrol etme gücüne sahipti.

Hekate, kökeninde bile iki yer arasında gidip geliyordu. Titanlar tarafından yönetilen bir dünyada doğdu , ancak Olimpiyat panteonunda etkili ve güçlü olmaya devam etti.

Hekate’nin Korunması

Hekate sınırlar, kapılar ve girişlerle ilişkilendirildiğinden koruyucu bir rol üstlendi. Bir nevi koruyucu görevi görüyordu çünkü evlere, şehirlere, hatta eyaletlere geçişe izin veren yerleri gözetliyordu.

Lakaplarından biri olan Apotropaia, bu alanlarda sağladığı korumaya gönderme yapıyor. Yunanca “geri dönmek” anlamına gelen kelimeden gelen apotropaik büyü, kötülüğü veya zararı geri çevirerek savunma yapan büyüdür.

Hekate’nin sık sık birlikte yaşadığı hayvan arkadaşlarından biri ve en sık birlikte tasvir edildiği kişi siyah bir köpekti . Bunun, özellikle geceleri davetsiz misafirleri korkutmak ve sahiplerini tehlikeye karşı uyarmak için bekçi köpeklerinin kullanılmasından kaynaklandığı öne sürüldü.

Köpek ona o kadar yakından bağlıydı ki, birçok eski hikayede, büyüsü yakınlarda kullanıldığında insanlar onun kutsal hayvanının ulumalarını ve havlamasını duyabiliyordu.

Yunanlılar arasında popüler bir hikaye, Hekate’ye eşlik eden köpeğin Truva kraliçesi Hecuba olduğuydu.

Şehri düştüğünde kraliçe esir alındı ​​ve bir uçurumdan atlanarak öldürüldü. Ancak Hekate ona acıdı ve ona arkadaş olması için onu bir köpek olarak hayata geri getirdi.

Elbette, sınırların tanrıçası olarak, şeyleri dışarıda tutmanın yanı sıra içeri alma gücüne de sahipti. Tanrıçanın lütfunu kazanamayanlar onun hayatlarına kötülüğü ve talihsizliği davet etmesini bekleyebilirlerdi.

Hekate’ye yazdığı bir ilahide Hesiodos, tanrıçanın hem iyi talihe izin verip hem de onu inkar etmesinin yollarını ayrıntılı olarak anlattı:

Dilediği kişiye büyük ölçüde yardım eder ve ilerletir; yargıda ibadet eden kralların yanında oturur ve toplulukta dilediği kişi halk arasında seçkin bir konuma gelir. Ve insanlar, insanları yok edecek bir savaş için silahlandıklarında, o zaman tanrıça zaferi vermek ve dilediği kişiye zafer vermek için hazırdır.

Erkekler oyunlarda yarıştığında da iyidir, çünkü orada da tanrıça onlarla birliktedir ve onlara kazanç sağlar… ve işleri gri, rahatsız edici denizde olanlara ve Hekate’ye ve gürültülü Dünya Sarsıcıya [Poseidon’a] dua edenler için. ], görkemli tanrıça kolayca büyük bir av verir ve eğer isterse onu görür görmez kolayca alır.

Stokları artırmak için Hermes’le birlikte ahırda iyidir. Sığır sürülerini ve geniş keçi sürülerini ve yünlü koyun sürülerini, eğer isterse, birkaçını artırır veya çoğunu azaltır.

-Hesiodos, Theogony 404 vd.

Gücünün çoğu genellikle karanlık veya tehditkar görünse de Hekate aynı zamanda merhametli bir tanrıça da olabilirdi.

Kayıp Persephone’yi araması sırasında Demeter’e yardım ederken ve onun esaretinden veya ölümünden kurtulmak için Hecuba’yı dönüştürürken, okült bir figürden beklenmeyecek düzeyde bir şefkat gösterdi.

Hekate’nin koruyucu doğasına dair bir başka hikaye de onun kutsal hayvanlarından bir tanesini içeriyor. Sansarın nasıl yoldaşlarından biri haline geldiğinin hikayesi.

MS 2. yüzyılda Proteus’un kızı ve Alcmene’nin arkadaşı Galinthias’ın etrafında bir hikaye gelişti .

Alcmene, Herakles’le birlikte doğum yaparken Hera, çocuğun doğumunu durdurmaya çalıştı. Doğum tanrıçası kızı Eiliethyia’yı ve Kaderler Moirai’yi doğumu engellemeye ikna etti.

Eileithyia: Yunan Doğum Tanrıçası
Eileithyia: Yunan Doğum Tanrıçası

Moirai kollarını kavuşturdu ve Eileithyia doğum yapan kadına yardım etmeyi reddetti. Arkadaşının acı içinde olduğunu gören Galinthias, Moirai’yi, müdahalelerine rağmen çocuğun doğduğunu düşünmeleri için kandırdı.

Bunu duyduklarında Moirai kollarını çözdü ve bebek Herakles’i dünyadan uzak tutan bağları serbest bıraktı. Bu numaranın intikamını almak için Eileithyia, Galinthias’ı bir sansar haline getirdi.

Bu korkunç bir kaderdi. Sansarlar kirli deliklerde saklanıyorlardı ve Yunanlılar, tuhaf ve doğal olmayan bir çiftleşme yöntemine sahip olduklarına inanıyorlardı.

Ancak Hekate Galinthias’a acıdı. Laneti geri alamadı ama sansar’ı kutsal hizmetkarı yaptı.

Elbette Hekate’nin birçok hikâyesinde olduğu gibi daha karanlık bir versiyonu da vardı. Başka bir hikaye, Hekate’nin, Gale adlı bir cadıyı idrarını tutamama ve anormal arzularla tiksindirdiği için sansar olarak lanetlediğini söylüyordu.

Koruyucu bir tanrıça olarak, kötü talihin geçmesini önlemek için müdahale edeceği umuduyla Yunanistan’da evlerin kapılarına Hekate heykelciklerinin yerleştirilmesi yaygındı.

Bu heykeller kendine özgü bir görünüm kazandı. MÖ 5. yüzyılın başlarında hekataion imgesi, tanrıçayı heykellerde göstermenin standart yoluydu.

Hekataion , Hekate’yi merkezi bir sütunu çevreleyen üç kadın olarak tasvir ediyordu. Üç parçalı tanrıça her yöne nöbet tutabiliyordu ve hem yazılı hem de görsel temsillerde standart hale geldi.

Üç Parçanın Tanrıçası

Üçlü Hekate, tek bir tanrıçanın üç yönünü temsil ediyordu.

Bu tür üçlü tanrıçalar eski dinlerde yaygındı. Hekate üç parçalı tek bir tanrıça olarak tanımlanırken, diğer örneklerde üçlü tanrıça üç ayrı fakat özünde bağlantılı varlık olarak gösterilmiştir.

Yunanistan’ın kendisi de bu arketipe uyan üç biçime sahip birçok tanrıça veya tanrıça üçlüsüne tapıyordu.

Moirai veya Kaderler bu üçlü tanrıçalardan biriydi. Genellikle yaşamın üç aşamasıyla (gençlik, yetişkinlik ve yaşlılık) ilişkilendirilirler.

Horae (Horalar): Yunan Mevsim Tanrıçaları
Horae (Horalar): Yunan Mevsim Tanrıçaları

Charites (Güzellikler) ve Horai (Mevsimler) aynı zamanda Yunan mitolojisinde küçük tanrıçaların üçlüsüydü . Gorgonlar ve Graea’da olduğu gibi dişi canavarlar da sıklıkla üçlü halde gelirdi.

Bazen Hekate’de olduğu gibi üç yönüyle gösterilen tek bir tanrıçaydı. Hera tekil bir varlık olarak görülse de ona hayatının farklı aşamalarını temsil eden üç isim verildi: bakire, eş ve anne.

Diğer Hint-Avrupa kültürlerinde üç parçalı tanrıçalar şunları içeriyordu:

  • Nornlar – Bu üç tanrıça Moirai’nin İskandinav eşdeğeriydi. Dünya Ağacı Yggdrasil’in dibinde kaderin iplerini ördüler .
  • Brigid – Şiirle ilişkilendirilen İrlanda tanrıçasının iki kız kardeşi olduğu söylenir, Şifacı Brigid ve Demirci Brigid. Bu onun üç biçimli bir tanrıça olduğunu akla getiriyor.
  • Analar – Tam işlevleri hakkında çok az şey bilinmesine rağmen, Kuzeybatı Avrupa’da üç tanrıçanın 1000’den fazla resmi bulunmuştur.
  • Morrigan – Bir başka İrlanda tanrısı, savaş ve kader tanrıçası bazen tekil olarak anılır, bazen de Üç Morrigan olarak adlandırılırdı.
  • Zorya – Slav güzellik ve ışık tanrıçası sabah, akşam ve gece yarısına karşılık gelen üç biçime sahipti.
  • Tridevi – Hinduizm’deki tanrıçaların üçlüsü genellikle yaratılış, koruma ve yıkımdan oluşan üç durumu temsil eder.

Üçlü tanrıça arketipi o kadar yaygındır ki Hint-Avrupa dininin temel yönlerinden biri olarak kabul edilir.

Hatta Hıristiyanlıkta da İncillerde hem Çarmıha Gerilme’de hem de İsa’nın mezarında üç Meryem’in yer aldığı görülür.

Üçlü tanrıçalara genellikle Bakire, Anne (veya Matron) ve Kocakarı denir. Moirae’ler gibi pek çok tasvir, bir kadının hayatının üç aşamasına karşılık gelen üç tanrıçayı gösterir.

Bu kavram çoktanrıcılığın daha sonraki versiyonlarının çoğunda merkezi bir figür haline geldi. Modern neopagan ve Wiccan dinleri genellikle üçlü bir tanrıçaya ve Hekate’nin kendisine tapınmayı içerir.

Ancak Hekate sadece üç parça halinde gösterilen bir tanrıça değildi. Ayrıca yakından bağlantılı bir üçlü halinde diğer tanrıçalara da bağlıydı.

Hekate ve Diğer Tanrıçalar

Pek çok tarihçi Yunan panteonunun bir zamanlar bugün bildiğimizden çok daha küçük olduğuna inanıyor . Zamanla Olimpiyatçılardan bazıları biçim ve işlev değiştirdi.

Yunan tanrılarının her birinin birkaç özel işlevi vardır. Belirli fikirlerle, mesleklerle veya yaşamın aşamalarıyla ilişkilendirilirler.

Ancak daha önceleri daha karmaşık işlevlere sahip daha az sayıda tanrı olabilirdi. Tapınanlar bir tanrının bir yönüne diğerlerinden daha fazla odaklanmaya başladıkça, o tanrının ikincil amaçları tamamen başka bir tanrıya ayrıldı.

Bu teorinin savunucuları, Hekate’de de durumun böyle olabileceğine inanıyor.Hekate, Yunan panteonundaki diğer birçok tanrıçayla yakından ilişkilidir; sembolizm ve işlev örtüşüyor gibi görünmektedir.

Literatürde kendisi, Demeter ve Persephone arasında açık bir bağlantı vardır.

Demeter: Yunan Mitolojisi
Demeter: Yunan Mitolojisi

Persephone, Hades tarafından yeraltı dünyasına kaçırıldığında, Demeter’in kızını aramasına yardım etmek isteyen tek tanık Hekate’ydi .

Persephone’nin evliliği kesinleşip yeraltı dünyasının kraliçesi olunca üç tanrıça arasındaki bağ güçlendi. Demeter, kızını yüzeye geri çıkarmak için her baharda yeraltı dünyasına iner ve üç tanrıçanın yeraltı dünyasıyla bir ilişki kurmasını sağlar.

Bu üç tanrıça aynı zamanda Gizem kültleriyle de bağlantılıdır. Bu dünya ile öbür dünya arasındaki sınırın iki yanında yer alan tanrıçalar olarak, bu sınırın ötesinde yatan sırları ortaya çıkarmanın anahtarları olduklarına inanılıyordu.

Bu nedenle, üç tanrıçanın tekil, daha eski bir tanrının yönleri olabileceğine dair bir inanç var. Bazen bakire, anne ve kocakarı gibi tanıdık yönlerle temsil edilirler.

Hekate bazen Artemis ve Selene ile birlikte yorumlanır .

Ay tanrıçası ve avcı sıklıkla bağlantılıydı ve bazıları , Yunanlıların Artemis’in daha koruyucu yönlerine ibadet ederken onun karanlık özelliklerini Hekate’ye kaydırdıklarına inanıyordu .

Aslında Hekate’nin en eski tasvirleri Artemis’ten ancak yazıtlarla ayırt edilebilmektedir. İkonografi henüz onun anahtarları ve meşaleleri ya da üç yönü gibi olağan niteliklerini içermemişti.

Apollon bazen Hecatos olarak bilindiğinden, ismin bu dişil formunun ayrı bir tanrıçaya değil de kız kardeşine gönderme yapması hala mümkündür.

Büyü Hediyesi

Hekate en çok sınırların tanrıçası olarak değil, büyü tanrıçası olarak hatırlanır. Büyücülük, büyücülük ve zehirlerle ilişkilendirildi.

Hekate’nin büyü ve büyücülükle ne zaman bu kadar yakından bağlantılı hale geldiği tam olarak belli değil. Örneğin Hesiod ona büyük saygı duyuyor gibi görünüyordu ve bu karanlık ilişkiden hiç bahsetmiyordu.

Hekate’den gelen büyü fikrinin, Hekate’nin en sevdiklerine verebileceği pek çok hediyenin bir evrimi olduğu öne sürüldü. Onlara verdiği kutsamalar sonunda sihir olarak görülürken, dualar büyü olarak görülmeye başlandı.

Kara büyüyle olan ilişkisi aynı zamanda yeraltı dünyası tanrıçası olarak tanımlanmasıyla da bağlantılı. Alemler arasında geçiş yapabilen tanrılardan biri olarak ölülerin sırlarına erişimi vardı.

Yaşam ve ölüm arasındaki bariyerin arasında hareket etmek, Hekate’nin hem hayaletlerle hem de büyücülükle olan bağlantısını açıklıyor. Dünya ile yeraltı dünyası arasındaki sınırdan kimin geçtiğini kontrol etmek ona ruhları çağırma ve ölüleri diriltme konusunda eşsiz bir güç verdi.

Birkaç durumda Hekate’nin bu yetkileri en sadık takipçileriyle paylaştığı söylendi. Yunan mitolojisindeki en ünlü cadı, büyü bilgisini Hekate’den almıştır.

image 294
Hekate: Yunan Cadılık Tanrıçası 9

Medea’nın büyüsünün genellikle büyücülük , uyku ve gece ile ilgili olduğu söylenir . Şifalı otları ve büyüleri bizzat Hekate’den öğrendiği söyleniyordu.

Yazarlar birçok kez Medea’nın hem zararlı hem de koruyucu büyü kullanması ile Hekate’ye tapınması arasında bağlantı kurarlar. O kadar yakından bağlantılıydılar ki, daha sonraki bazı metinlerde Hekate’den Medea’nın annesi olarak bahsediliyordu, ancak daha önceki metinlerde onun bir Okyanusid’in çocuğu olduğu söylenmişti.

Medea’nın büyücülüğüne ilişkin açıklamalarda bile büyülü ritüelleri daha standart ibadet ve ayinlerden ayırmak zordur.

Eski metinlerde anlatılan ritüellerin çoğu, örneğin Argonautica’da bir koyunun özenle kurban edilmesi , yeraltı dünyasının diğer tanrılarına tapınma hakkında bilinenlerle uyumludur.

Ancak Hekate, rutin olarak büyücülük tanrıçası olarak tanımlanır ve Medea ve Homeros’un Odysseia destanındaki cadı Circe gibi karakterlerle ilişkilendirilir . Yeraltı dünyasının katonik bir tanrıçası olarak onun ritüelleri ve ayinleri sıklıkla ölüm ve gizlilikle ilişkilendirilirdi.

Gizemli Hekate

Hekate sınırların, engellerin ve sınırların tanrıçasıydı. Sonunda bu, doğal ile doğaüstü arasındaki sınırı da kapsayacak şekilde ortaya çıktı ve onu bir sihir tanrıçası yaptı.

Ancak Hekate’nin kendisi de “ara” alanlarda mevcuttu.

Hem Titanların bir ürünü hem de Zeus’un Olympus’taki sarayının onurlu bir üyesiydi .

Hem koruyucu bir koruyucu hem de bir tehdit kaynağı olabilen bir tanrıçaydı.

Hekate aynı zamanda hem Yunan hem de yabancıydı.

Aslına bakılırsa, o kadar nominal bir yerde var oldu ki, onun tek bir tanrıça olarak mı, bir üçlü varlık olarak mı, yoksa daha büyük bir tanrının küçük bir yönü olarak mı var olduğunu söylemek zor.

Hekate, doğası gereği Yunan panteonunun kenarlarında var olan bir tanrıçaydı , ancak aynı zamanda Yunanistan’daki her kapıyı gözeten bir ev tanrıçasıydı.

Umay

Merhaba ben Umay. Sizlere elimden geldiğince faydalı bilgiler ve içerikler sunmak hedefim. Sevgi ve saygılar

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu