Destanlar

La Araucana (Araucaniad) Destanı ve Şiiri

Alonso de Ercilla’nın La Araucana adlı eseri, İspanyol işgalinin Amerika’daki etkilerini ve Araucanian yerli halkının direnişini anlatırken, aynı zamanda o dönemin sosyal, politik ve kültürel bağlamını da yansıtmaktadır.

Ercilla, bu epik şiiri kaleme alırken, kendi deneyimlerinden ve yaşadığı olaylardan ilham almıştır. 16. yüzyılda yaşanan bu olaylar, İspanyol işgalinin Amerika kıtasındaki genişlemesi ve yerli halkın direnişi üzerine odaklanır. Ercilla, bu tarihi olayları epik bir çerçevede sunarak, hem savaşın gerçekliklerini hem de insan doğasının derinliklerini ele alır. Böylece, La Araucana, sadece bir destan olarak değil, aynı zamanda bir tarihî belge olarak da değer kazanır.

La Araucana (Araucaniad)

La Araucana, şiirin üç bölümüne dağıtılmış 37 kantodan oluşur. İlk bölüm 1569’da yayımlandı ; ikinci bölüm 1578’de çıktı ve ilk bölümle birlikte yayınlandı; üçüncü bölüm, birinci ve ikinci bölümlerle birlikte 1589 ve yayımlandı.

Şiir, Ercilla’nın, Kastilya’daki diğer birçok Rönesans destanının yazıldığı karmaşık dörtlük olan octava real’in (yani İtalyan ottava rima’nın ) ustası olduğunu gösteriyor. Sıkı bir kafiye şemasıyla birbirine bağlanan 11 heceli dizelerden oluşan sekiz satırlık zor bir birim olan abababcc, oktava real, çok az şairin karşılaştığı bir zorluktu. Sadece 16. yüzyılda İtalyancadan uyarlanmıştır.

image 68
La Araucana (Araucaniad) Destanı ve Şiiri 7

La Araucana’nın en dikkat çekici özelliklerinden biri, farklı perspektifleri içermesidir. Ercilla, sadece İspanyol işgalcilerinin bakış açısını değil, aynı zamanda Araucanian yerli halkının bakış açısını da göz önünde bulundurur. Bu, eserin çok yönlü bir anlatı olmasını sağlar ve okuyuculara farklı kültürlerin ve yaşam tarzlarının yanı sıra farklı düşünce sistemlerinin de bir araya geldiği bir dünyayı keşfetme fırsatı sunar.

Eser, Güney Şili’deki İspanyol fetih girişiminden gelişen Arauco Savaşı’nın ilk aşamasını anlatıyor. Savaş, yüzyıllar boyunca Şili’nin ekonomisini, siyasetini ve sosyal yaşamını şekillendirecekti.

Ercilla, İspanyolların Şili’deki daha küçük fetihlerini şiirinin merkezine yerleştirdi çünkü yazar fetihlerin bir katılımcısıydı ve hikaye onun oradaki deneyimlerine dayanıyor.

La Araucana, sadece savaşın fiziksel yönlerini değil, aynı zamanda insanların duygusal ve psikolojik deneyimlerini de derinlemesine inceler. Kahramanlık, ihanet, onur ve adalet gibi temalar, eserin ana unsurlarından bazılarıdır. Ercilla, bu temaları karakterlerin yaşadığı deneyimlerle entegre ederek, okuyucuların onların motivasyonlarını anlamasını sağlar.

Böylece, La Araucana, sadece bir savaşın hikayesi olmaktan öte, insan doğasının evrensel yönlerine dair derinlemesine bir keşif sunar.

344346
La Araucana (Araucaniad) Destanı ve Şiiri 8

Alonso de Ercilla,İspanya’nın Madrid kentinde soylu bir ailede dünyaya geldi . Prens Philip’in (daha sonra İspanya Kralı II. Philip) evinde çeşitli görevlerde bulundu, Şili’deki Araukanyalıları bastırmak için Şili’ye yapılacak bir askeri sefer için randevu talep edip kabul etmeden önce maceracılara katıldı.

Sonraki kampanyada öne çıktı; ancak bir yoldaşıyla tartıştığı için 1558’de generali García Hurtado de Mendoza tarafından ölüme mahkum edildi . Ceza hapis cezasına çevrildi, ancak Ercilla hızla serbest bırakıldı ve Quipeo Savaşı’nda (14 Aralık 1558) savaştı. Daha sonra Peru’ya sürgüne gönderildi ve 1562’de İspanya’ya döndü.

Şili’nin fatihi Pedro de Valdivia’nın Akçaağaç (Araucanian olarak da bilinir) Kızılderilileri tarafından yakalanıp öldürülmesiyle bir isyan başlar. Ercilla, daha önce İspanyol yönetimine razı olan yerlilere kötü davrandığı ve onları isyana kışkırttığı için Valdivia’yı kendi ölümünden sorumlu tutuyor.

Ancak daha önce Kutsal Roma İmparatoru V. Charles’ın yönetimini kabul eden Araucanlılar artık meşru egemen efendilerine karşı isyan halindeydiler. Bu, Ercilla’nın etik konumudur.

La Araucana Rugendas
La Araucana (Araucaniad) Destanı ve Şiiri 9

Kızılderililerin acılarına sempati, direnişlerinin cesaretine hayranlık, İspanyol zulmüne eleştiri ve İspanyol davasının meşruiyetine sadakat göstersede Hıristiyanlığın yayılması için çabalamıştır.

Önemli olaylar arasında Pedro de Valdivia’nın yakalanması ve infaz edilmesi; Mataquito Muharebesi’nde kahraman Lautaro’nun ölümü ve Araukanyalıların isyanına liderlik ettiği için  Caupolicán’ın idam edilmesi (içlerinden birinin ihaneti sayesinde); Avrupa ve Orta Doğu’da meydana gelen olayları görmek için anlatıcıyı dünyanın üzerinde bir uçuşa çıkaran bir büyücüyle karşılaşma; ve bir savaştan sonra ölenler arasında kocasını arayan Hintli bir kadınla (Glaura) karşılaşma.

Bu sonuncusu Ercilla’nın hümanist yanının ve yerli halka karşı gösterdiği insani sempatinin göstergesidir. Anlatıcı, Hintli şefin hayatını bağışlamaya çalıştığını iddia ediyor.

Bazı olayların ve karakterlerin tarihselliği sorgulanmıştır.

Tarihçi Diego Barros Arana, kadın karakter Janequeo’nun, Cizvit Alonso de Ovalle ve Diego de Rosales’in kroniklerinde tarihi olarak incelenmeden aktarılan bir icatı olduğunu savundu.

Şiirdeki betimlemeler ve anlatım, dönemin atmosferini ve olayların gerçekliklerini canlı bir şekilde yansıtır. İspanyol işgalcileri ile yerli halk arasındaki çatışmaların şiddeti ve yıkıcılığı, Ercilla’nın ustalıkla işlediği detaylarla okuyuculara aktarılır. Bu, La Araucana’yı sadece bir edebi eser olarak değil, aynı zamanda bir tarihî belge olarak da değerli kılar, çünkü eser, dönemin savaşlarının gerçekliklerini ve sonuçlarını gözler önüne serer.

mapuche people from south america grabado en madera publicado en 1899
La Araucana (Araucaniad) Destanı ve Şiiri 10

Ercilla, La Araucana’da, sadece savaşın etkilerini değil, aynı zamanda kültürel ve sosyal dinamikleri de ele alır. İspanyol işgalinin yerli halk üzerindeki etkileri ve bu etkilere karşı gösterilen direniş, eserin temel konularından biridir. Ercilla, bu karmaşık ilişkileri derinlemesine incelerken, okuyuculara dönemin toplumsal ve kültürel dokusunu anlamaları için zengin bir malzeme sunar.

Alonso de Ercilla’nın La Araucana adlı eseri, sadece İspanyol işgalinin Amerika kıtasındaki etkilerini değil, aynı zamanda yerli halkın direnişini de anlatırken, dönemin sosyal ve kültürel dinamiklerine de ışık tutar. İspanyol işgalinin Amerika’nın farklı bölgelerinde nasıl farklı tepkilere yol açtığını gösterirken, Araucanian yerli halkının direnişi ve özgürlük mücadelesi de öne çıkar. Bu, sadece savaşın bir hikayesi olmaktan ziyade, insanlık tarihinin karmaşıklığını ve çeşitliliğini yansıtan bir yapıt olmasını sağlar.

Ercilla, La Araucana’da, kendi deneyimlerini ve gözlemlerini epik bir çerçevede sunar. Bu da eserin gerçekçi bir temel üzerine oturmasını sağlar. O dönemin atmosferini ve olayların gerçekliklerini canlı bir şekilde yansıtan betimlemeler, okuyucuyu o dönemin içine çeker ve onları bir yolculuğa çıkarır. Bu sayede, La Araucana, sadece bir edebi eser olmanın ötesinde, bir zaman makinesi gibi işlev görür, okuyucuları 16. yüzyıl Amerika’sına götürür.

La Araucana entrada de los espa%C3%B1oles en el puerto de la Concepci%C3%B3n
La Araucana (Araucaniad) Destanı ve Şiiri 11

Şiirin dili ve üslubu da dikkat çekicidir. Ercilla, hem epik hem de lirik unsurları ustalıkla bir araya getirir ve etkileyici bir anlatım sunar. Metaforlar, benzetmeler ve semboller, okuyucunun derinliklere inmesini sağlar ve eserin felsefi boyutunu ortaya çıkarır. Böylece, La Araucana, sadece bir destan olmaktan ziyade, bir düşünce deneyimi haline gelir.

Son olarak, La Araucana’nın günümüze kadar uzanan etkisi de dikkate değerdir. Bu eser, Latin Amerika’nın edebi ve tarihi mirasının önemli bir parçası olmuştur ve birçok yazar ve sanatçıya ilham kaynağı olmuştur. Ayrıca, İspanyol işgalinin Amerika’daki etkilerini anlama ve değerlendirme konusunda da önemli bir referans noktasıdır. Bu nedenle, La Araucana, sadece bir edebi eser olmanın ötesinde, bir kültürel ve tarihsel belge olarak da büyük bir değere sahiptir.

La Araucana, savaşın ve direnişin ötesinde, insan doğasının karmaşıklığını ve evrensel değerlerini anlatan derinlemesine bir eserdir. Alonso de Ercilla’nın kaleme aldığı bu epik şiir, hem tarihsel bir belge olarak hem de edebi bir başyapıt olarak kabul edilir.

serkan

Ben Serkan. Mitoloji destanlar ve tarih konusunda sizlere en iyi bilgileri sunmak hazırlamak için buradayım. Herkese sevgi ve saygılarımla...

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu