Türk Mitolojisi

Türk Mitolojisinde Süt Gölü ve Kımız Nedir

Süt Gölü ve Yaşam Havuzu

Süt gölü, Türk, Altay ve Moğol mitolojilerinde efsanevi bir varlık olarak gökyüzünde yer alan yaşam havuzunu temsil eder. Bu göl, sütten bir göl şeklinde tasvir edilir ve yaşamsal unsurları barındırır. Yeryüzüne inen ruhlar bu havuzdan doğarlar ve yaşamla buluşurlar. Sütgölünün, insan yaşamının kaynağı olarak kabul edilmesi, onun kutsal ve önemli bir yerde konumlandığını vurgular.

Süt beyazlığı, saflığı ve temizliği sembolize eder. Çeşitli Türk lehçelerinde “sura” veya “sara” olarak ifade edilen beyazlık, sütün ve dolayısıyla Sütgölünün önemini vurgular. Moğolcada “sara” sözcüğü ayı temsil eder, bu da gök varlıklarıyla sütün sembolik bağlantısını güçlendirir. Sütün temizliği ve berraklığı, ruhsal arınma ve yeniden doğuşun simgesidir.

Gökyüzündedir, Yaşam ağacının üzerinde yer alır. Sütten bir göl şeklindedir. Yaşamsal unsurları taşır. Yeryüzüne gelecek ruhlar bu havuzun içindedir. Kübey Hanım bu gölden meşin kırbalarla getirdiği sütü doğacak çocukların ağzına damlatır. Bu damla çocuğun ruhunu simgeler. Sütgölü göğün üçüncü katında bulunur.

Süt-Ak Göl olarak da adlandırılır. Bütün hayatın kaynağı olarak kabul edilir. Nasreddin Hoca’nın gölü süt olarak düşünüp maya çalması arasında alegori kurması bu konuyla toplumsal bilinçaltı düzeyinde de olsa alâkalıdır.

image 51
Türk Mitolojisinde Süt Gölü ve Kımız Nedir 6

Süt aynı zamanda bereket ve bollukla ilişkilidir. Bu da sütün toplumda önemli bir rol oynadığına işaret eder. Süt, insanların beslenme ihtiyacını karşılamakla birlikte ruh ve beden sağlığı için de önemli bir besin kaynağıdır. Ayrıca süt, sıcak yaz günlerinde serinletici ve canlandırıcı bir içecektir.

Sütün saflığı ve berraklığına olan vurgu, aynı zamanda insanoğlunun doğayla uyum ve denge içinde yaşaması gerektiğini de hatırlatır. Doğal kaynakların korunması ve doğanın dengede tutulması için sütün kutsal bir kaynak olarak görülmesi önemlidir.

Sütgölü de bu sembolizmin bir parçasıdır. Sütgölündeki berrak ve saf su, insanların ruhsal arınma için ziyaret ettiği bir nehir gibi hizmet verir. İçindeki hayvanlar ve bitkiler de bu saflığı korumaya yardımcı olur.

Sütün sembolik anlamı sadece Türk toplumunda değil, dünyanın birçok kültüründe de önemlidir. Özellikle de Hinduizm ve Budizm gibi dinlerde de süt, berraklık, saflık ve iyiliği sembolize eder.

Aslında süt, annelik duygusunun sembolüdür. Annelerin sütleri sayesinde bebekler beslenir ve büyür. Bu yüzden süt, bir anne sevgisinin en saf ve berrak halidir. Süt aynı zamanda insanların birbirine sevgi ve saygı duyması, birlik ve beraberliği sembolize eder.

Bazı Altaylarda bu görevi büyük tanrı Ülgen’in yakınlarından olan Yayık yapar. Yayık da çoçuk doğacağı zaman Ülgen’in emriyle bu göle gider, bir damla alır ve Umay ya da Ayzıt gibi çoçuğun ağzına damlatır. Yine Altaylılara göre; günahı olan kimse, cehennemde yanarak azap gördükten, cezasını tamamladıktan sonra Yayuçı tarafından alınır, üçüncü kat göğe götürülür.

Dünyadaki güzel göller, fani insanlara nasıl zevk ve eğlence yerleri oluyorsa, cezasını tamamlıyan suçlu, bundan sonra akrabaları ile birlikte Süt gölü’nde altın sandallarla gezerler, bu gölün kenarındaki sedef kumsallarda oynar ve eğlenirler.

Bu inanca göre bazı hayvanlar da dünya üzerine Süt gölünden gelmiştir: Altaylara göre “Pura” adı verilen üç boynuzlu keçiler de Süt gölünden çıkarlar.

Sonuç olarak, süt beyazlığı her ne kadar sadece sıradan bir renk olarak görünse de, derin bir sembolizme sahiptir. Sütün temizliği ve berraklığı, insanların hayatlarında önemli bir yere sahiptir ve onların ruh ve beden sağlığına katkı sağlar. Geçmişten günümüze uzanan bu sembolizm, sütün kültürel ve ruhsal önemini vurgular ve aslında insanın doğayla uyum içinde yaşamasının gerekliliğini hatırlatır.

Süt Gölü, eski Türk inançlarına göre gök âleminin katlarında yer alır ve tılsımlı bir yapıya sahiptir. İnananlara ilk ruh ve hayat, Sütgölünden alınan bir damla ile verilir. Bu görev genellikle tanrısal varlıklara atfedilir; fakat farklı inançlarda, göldeki bu önemli görevi üstlenen tanrısal figürler değişebilir. Örneğin, Umay veya Ayzıt gibi tanrıçalar, yeni doğan çocuklara ruh verme görevini üstlenebilirler.

Güzellik Tanrıçası Ayzıt ve Azna Han
Güzellik Tanrıçası Ayzıt ve Azna Han

Süt Gölüne atfedilen önemli bir işlev de ruhsal arınma ve cezalandırmadır. Günahkarlar, cehennem cezalarını tamamladıktan sonra Süt Gölüne getirilirler ve burada ruhsal arınma sürecinden geçerler. Bu inanışa göre, cezasını tamamlayanlar, gölde altın sandallarla gezinir ve sedef kumsallarda eğlenirler. Bu, ruhsal arınma ve yeniden doğuşun sembolik bir temsilidir.

Süt Gölü efsanesine göre, bazı hayvanlar da bu gölden gelir. Örneğin, Altay mitolojisine göre, “Pura” adı verilen üç boynuzlu keçiler, Süt Gölünden çıkarlar. Bu, doğanın ve yaşamın kaynağı olan gölün, çeşitli varlıkların kökeni olduğunu vurgular.

Süt Gölü, başka mitolojik öykülerle de ilişkilendirilmiştir. Örneğin, Kaf Dağı’nın altında bulunan Süt Gölü efsanesinde, Hızır ölüme çare ararken bu göle ulaşır. Gölette kanatlı ve kürekli atlar bulunur. Hızır, bu atları kullanarak uçmaya veya yüzmeye çalışır, ancak başarısız olur. Sonunda, atları sarhoş ederek onları kontrol altına alır ve yeni bir tür yaratır. Bu öykü, hayatın sıradışı yollarla doğuşunu ve değişimini sembolize eder.

Kımız: Doğanın İksiri ve Yolculuk Arkadaşı

Kımız, Türk kültüründe önemli bir yere sahip olan süt rakısıdır. Kısrak sütünün mayalanmasıyla elde edilen bu içki, alkollü ve ekşidir. Türklerin tarih boyunca kımızı, uzun yolculuklarda enerji kaynağı olarak tükettikleri ve hatta günlerce at üstünde inmeden kımız içip kavut yiyerek yolculuk yaptıkları söylenir. Bu içkinin, toplumsal ve kültürel yaşamda önemli bir rolü vardır.

61cb5b4679da3e1ae025bcbf
Türk Mitolojisinde Süt Gölü ve Kımız Nedir 7

Kımızın etimolojisi, su kökünden türetilmiştir ve süt ile bağlantılıdır. “Susamak” fiiliyle ilişkilendirilen bu kök, içkinin temel bileşenlerine ve doğasına atıfta bulunur. Kımız, içerisindeki karbondioksit gazı sayesinde hafifçe köpüren bir yapıya sahiptir, bu da onun “kımıldamasını” sağlar. Ekşi ve mayhoş tadıyla, kımızın doğanın ritmi ve değişimiyle uyumlu olduğunu düşünen Türkler için, bu içki sadece bir içki değil, aynı zamanda doğanın bir yansımasıdır.

kimiz nedir nasil yapilir faydalari nelerdir helal mi 2
Türk Mitolojisinde Süt Gölü ve Kımız Nedir 8

Kımızın sembolizmi, Türk mitolojisinde ve kültüründe derin izler bırakmıştır. İçkinin enerji verici ve arınma özellikleri, onu birçok efsanede ve hikayede kutsal bir içki olarak gösterir. Efsanelerde, kımız genellikle kutlamaların, bayramların ve toplumsal olayların ayrılmaz bir parçasıdır. Ayrıca, savaşçılar için bir moral kaynağı olarak da görülür; onlara cesaret ve güç verdiği düşünülür.

Kımız, Türk kültüründe ve mitolojisinde, doğanın bereketi ve yaşamın devamlılığı ile ilişkilendirilir. İçkinin ekşi tadı, hayatın acı tatlarına ve zorluklarına meydan okumayı simgeler. Bu nedenle, kımız sadece bir içki değil, aynı zamanda bir yaşam tarzı ve kültürel bir sembol olarak kabul edilir.

Mitolog

Mitolog; Mitoloji.org.tr sitesinin kıdemli yazarı ve araştırmacıdır efem:))

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu