Roma Mitolojisi

Vesta: Romalıların Kutsal Tanrıçası

Vesta çok fazla mit ve efsaneye sahip olmayabilir ama Roma’nın en önemli tanrıçalarından biriydi. Ocağın mütevazı tanrıçasının nasıl İmparatorun resmi tanrısı haline geldiğini öğrenmek için okumaya devam edin!

Romalılar Yunan mitolojisini benimsediğinde tanrıça Hestia’nın adı Vesta olarak değiştirildi.

Yunan kültüründe ocak tanrıçasının eşsiz bir konumu vardı. Onun hakkında çok az efsane vardı ama hem ev hem de kutsal ateşlerle bağlantılı olduğu için önemliydi.

Romalılar bu geleneği genişleterek Vesta’yı ev yaşamının her yönünün tanrıçası haline getirdiler. Kendisi de bakire olmasına rağmen evlilikte, annelikte ve ailede önemli bir rol üstlendi.

İlgili Makaleler

Büyük ölçüde Roma’nın kuruluş efsanesiyle olan bağlarından dolayı Vesta’nın resmi tapınağı da şehrin merkezi bir noktasıydı. Devlet dinindeki birkaç tam zamanlı rahibeden bazılarını istihdam ediyordu ve Roma yaşamının sembolik bir merkeziydi.

Vesta’ya tapınma her zaman Roma dini yaşamının önemli bir yönü olmuştur, ancak Sezar Augustus bunu kendi gücünü pekiştirmenin bir aracı olarak kullanacaktı. Kadim bir unvanı ve tanrıçanın geleneklerini kullanarak evini Roma’nın uçsuz bucaksız imparatorluğunun merkezi haline getirecekti.

Vesta ve Ocak

image 110
Vesta: Romalıların Kutsal Tanrıçası 6

Yunan mevkidaşı Hestia gibi Vesta da ocak tanrıçasıydı.

Yangın ev yaşamının merkeziydi. Burası ailelerin yemeklerini pişirdikleri yerdi ama aynı zamanda tanrılarına saygılarını sundukları yerdi. Ev tanrılarına tapınma, et, ekmek veya şaraptan oluşan yakılmış kurbanlar sunmayı içeriyordu.

Yunanistan’da olduğu gibi bu da mütevazı tanrıçanın dini bağlılıkta merkezi bir rol oynadığı anlamına geliyordu. Mitlerde belirgin bir şekilde yer almıyordu ancak Vesta diğer tanrı ve tanrıçalara gönderilen sunuları ilk alan kişiydi.

Vesta’nın ilk mitolojisi Hestia’nınkine oldukça benziyordu. O, Titanların yenilgisinden sonra evlenmek yerine erkek kardeşinin eviyle ilgilenmeyi seçen Jüpiter’in kız kardeşiydi.

Bu aynı zamanda Vesta’nın bekaret yemini ettiği anlamına da geliyordu. Onu öne çıkaran birkaç efsane büyük ölçüde bu yemin etrafında dönüyordu.

Romalıların, Yunanlılardan farklı olarak, ev tanrıçasının ölümlülerin hayatlarına doğrudan müdahale ettiğine dair birkaç hikayesi vardı. Bunların neredeyse tamamı onun iffet ve ev hayatıyla ilgili alanlarıyla ilgiliydi.

Örneğin, Romulus veya Servius Tullius olarak çeşitli şekillerde tanımlanan büyük bir adamın tanrıçanın yardımıyla hamile kaldığına dair yerel efsaneler oldukça sık ortaya çıktı. Bu efsaneler, Vesta’nın sunağı olan şöminede sihirli bir şekilde ortaya çıkan bir fallusla ilgiliydi.

Dolayısıyla kendisi açıkça bakire olmasına rağmen Vesta bazen bir ana tanrıça olarak düşünülüyordu. Tarihçiler bunun büyük olasılıkla Hestia mitolojisinin annelikle daha yakından ilişkili olan eski bir İtalyan yerli tanrıçayla karıştırılmış olmasından kaynaklandığına inanıyor.

Hem bu mitlerden dolayı, hem de evdeki yeri nedeniyle o bir aile ve evcillik tanrıçasıydı. Kendisi hiç evlenmemiş olmasına rağmen, ocağı aile yaşamının merkezi noktasıydı.

Wenceslas Hollar The Greek gods. Vesta
Vesta: Romalıların Kutsal Tanrıçası 7

Romalılar hem evlilikte hem de kurbanlarda Vesta’yı tanrı Janus ile eşleştirdiler. İki başlı tanrı kapıların ve geçitlerin tanrısıydı, Vesta ise evi dış dünyadan ayıran eşiği temsil ediyordu.

Bundan Romalılar, bugün hala bazen gözlemlenen bir gelenek geliştirdiler. Eşik, ocak tanrıçasının alanı olduğundan, yeni gelinler kötü şansı önlemek için doğrudan eşik üzerine basmaktan kaçınırdı. Bir kadın dikkatlice üzerinden atlar ya da tanıdık bir gelenek olarak yeni kocası tarafından taşınır.

Romalılar Vesta’nın Penates’ten veya ev tanrılarından biri olduğuna inanıyorlardı. Geleneğe göre bunlar, efsanevi ataları Aeneas tarafından İtalya’ya getirilen ilk tanrılardı.

Vesta’yı, Aeneas’ın topraklarına yerleşirken yanında getirdiği pek çok tanrıçadan biri olan Truva tanrıçası olarak görüyorlardı.

Romalılar, yerli tanrıçalarının kendi ülkelerinde derin kökenlere sahip olduğuna inanmakta kısmen haklı olabilirler. Ancak önemi çok geçmeden ev ocağının çok ötesine geçecekti.

Penatlar , Yunan tanrıları ve tanrıçalarıyla ilişkilendirildi, ancak başlangıçta yerli İtalyan tanrılarıydı. Onlara büyük tapınaklar yerine evde tapınılıyordu.

Roma geleneğine göre Vesta’nın ilk tapınağı Lavinium’daydı. Bu şehrin kolonilerinden biri olan Alba Longa, Latin Birliği’nin karargahı olacaktı.

Bu Roma öncesi halkın önemli bir tanrıçası olan Vesta, onların kuruluşuna ilişkin Roma efsanelerinin bir parçası olarak kaldı. Alba Longa’daki tapınağının tarihlerinde önemli bir rol oynadığını iddia ettiler.

Tapınağının rahibelerinden biri olan Silvia, kralın kızı ve Aeneas’ın soyundan geliyordu. Vesta’nın tüm rahibeleri gibi o da bekaret yemini etmişti.

Ancak Silvia, Mars tarafından saldırıya uğradı . Romulus ve Remus adını verdiği ikiz oğulları doğurdu.

Vesta o kadar öfkelendi ki tapınağındaki kutsal ateşin sönmesine ve kendi suretinin gözlerini kapatmasına neden oldu. Alba Longa çevresinde, tanrıçanın hoşnutsuzluğunun sinyalini veren depremler hissedildi.

İkizler Tiber’de sürüklendiler ama hayatta kaldılar ve sonunda Roma şehrini kurdular. Rhea Silvia, hem utançtan hem de gaspçı amcasının ceza tehdidiyle harekete geçerek kendi canına kıydı.

Vesta, Silvia’nın çocuklarına kızsa da yine de Roma’nın kuruluş hikayesinde önemli bir figür haline geldi. Romulus ve Remus onun kültünü Roma’ya getirdiler ve orada annelerinin onuruna bir tapınak kurdular.

Bu nedenle Vesta’nın Roma’daki tapınağı, Hestia’nın Yunanistan’daki tapınağından çok daha önemli bir yerdi. Efsaneye göre kamusal yaşamda önemli bir yere sahip olan ilk tanrılar arasındaydı.

Bu pozisyon ancak daha sonraki dönemlerde rahipliğinin öne çıkması nedeniyle arttı.

Vesta tapınağında, genellikle Vesta Bakireleri olarak adlandırılan bir grup rahibe görev yapıyordu. Roma edebiyatının en önde gelen dini gruplarından biridirler.

vesta bakireleri kapak
Vesta: Romalıların Kutsal Tanrıçası 8

Vesta Bakireleri yalnızca kendi tanrıçalarını değil aynı zamanda Roma’nın kurucu kralının annesi Rhea Silvia’yı da modellediler. Bu nedenle Roma’nın soylu ailelerinin önde gelen üyelerinden seçilmişlerdi.

Vesta’nın rahibeleri otuz yıl boyunca görev yaptı. Bu süre zarfında katı bir bekarlık ve ahlaki davranış yemini ettiler. Bu yeminleri bozmak veya bir Vesta Bakiresi’nin bunu yapmasına neden olmak ölümle cezalandırılıyordu.

Asaletleri, katı yeminleri ve kamusal yaşamdaki yerleri nedeniyle Vesta Bakireleri sanat ve edebiyatta romantikleştirildi. Onlar kutsal kadınlarken, yasadışı ilişki hikayeleri her zaman popülerdi.

Vesta Bakireleri ne kadar öne çıksa da tapınaklarının başı şehirdeki en güçlü adamdı.

Roma tapınaklarının hepsinin kendi rahipleri vardı, ancak bir adam devlet dininin başı olarak kabul ediliyordu. Pontifex maximus resmi olarak en yüksek dini otorite olarak sıralanmıyordu, ancak pratikte neredeyse tüm din meseleleri üzerinde kontrole sahipti.

Resmi olarak siyasi bir atama olmasa da, pontifex maximus makamı Roma’nın asilzade aileleri arasında imrenilen bir pozisyondu. Devlet işleri üzerinde muazzam bir yetkiye sahipti.

Roma hukuku, kontrolün bir aile tarafından çok sıkı bir şekilde tutulmasını önlemek için pontifex maximus’un kamuya ait bir evde ikamet etmesini gerektiriyordu . Cumhuriyet döneminde bu ev Vesta Bakirelerinin evinin yanındaydı.

image 111
Vesta: Romalıların Kutsal Tanrıçası 9

Sezar Augustus imparator olurken aynı zamanda pontifex maximus pozisyonunu da üstlendi . Ancak kendi villasında ikamet etmek, rahibin evini düzenleyen yasaya aykırıydı.

Augustus, yasaya uymak için özel mülkünün bir kısmını Vesta Bakirelerine ve onların tapınaklarına bağışladı. İçinde tanrıça için yeni bir türbe kurulduğunda burası kamuya ait mülk olarak kabul edildi.

Eski tapınak kalırken, yeni tapınak Roma’nın ev tanrıçasını Augustus’un kendi evinin içine sağlam bir şekilde yerleştirdi. İmparatorun yalnızca maksimum pontifex değil , aynı zamanda Vesta ibadetiyle de belirgin bir şekilde bağlantılı olduğu geleneği başladı.

Hem Vesta hem de Yunan mevkidaşı Hestia, hem özel hayata hem de devlete bağlı olma konusunda uzun bir geleneğe sahipti. Ateşleri evin merkeziydi ama aynı zamanda diğer tüm tapınakların ve buluşma yerlerinin de halka açık ateşleriydi.

İmparator, Vesta’nın ocağını kendi evine yerleştirerek bu fikre bağlandı. Vesta’nın ateşinin evdeki dini yaşamın merkezi olması gibi, Palatine’deki yeni tapınağı da devlet yaşamının merkezi haline geldi.

İmparator, kendisini Vesta’ya bu kadar yakın bir şekilde bağlayarak fahri bir rahipten daha fazlası haline geldi. O, diğer tüm dini adaklara ve ateşlere ve sembolik olarak Roma devletinin geniş evindeki baba figürüne bağlıydı.

Özetle

Roma tanrıçası Vesta , Yunan tanrıçası Hestia’dan evlat edinilmiştir. Yunan ocak tanrıçasını İtalyan ev tanrıçasıyla harmanladı.

Ocağın tanrıçası olan Vesta, dini bağlılığın merkezi bir figürüydü. O sadece evdeki ateşlerde değil, aynı zamanda diğer tüm tapınakların kurban ateşlerinde de yakarılırdı.

Romalılar onu ayrıca evliliğin ve ailenin koruyucusu olarak görüyorlardı. Vesta’nın kendisi bakire bir tanrıça olmasına rağmen, evdeki konumu onu bir evcimen figürü haline getiriyordu.

Roma’da onun merkeziliği, asaleti ve iffeti, rahibeleri Vestal Bakireleri tarafından somutlaştırıldı. Bu kadınlar, antik Roma’nın en önde gelen ve en sık başvurulan dini figürlerinden bazılarıydı.

Sert cezalara rağmen Vesta rahibeleri bazen iffet yeminlerini bozdular. Bunun en ünlü örneği Mars’tan Romulus ve Remus’un annesi olan Rhea Silvia’ydı.

Vesta ile olan bu bağlantı, tanrıçayı devletin gücüne bağlıyordu. Mitolojide hiçbir zaman öne çıkan bir figür olmasa da tapınağı Roma dininin merkezi haline geldi.

Augustus’un Roma’nın ilk imparatoru olmasıyla bu durum daha da belirgin hale geldi. Ayrıca devlet dininin baş rahibi seçildi ve kendi evini Vesta’ya bağlamayı seçti.

Augustus, kendi evinde Vesta’ya önemli bir türbe yerleştirerek politik bir figürden daha fazlası haline geldi. Evi, ulusun sembolik merkezi, Roma’daki tüm yaşamın merkezi haline geldi.

Mitolog

Mitolog; Mitoloji.org.tr sitesinin kıdemli yazarı ve araştırmacıdır efem:))

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu