Türk Mitolojisinde Ejder Nedir? Ebede ve Ebey Ne Anlama Gelir

Türk Mitolojisinde Ejder

Ejder Ajdar veya Ejderha (Ajdarha, Ajdaha, Ajdaka) – Kanatlı, dikenli kuyruklu, derisi pullu, ağzından ateş saçan dev kertenkele ya da yılan biçimindeki efsânevi canavar. Târih öncesinin ejderhayı andıran dev sürüngenleri hiç bilgi yokken bile bu yaratıkların varlığına inanılırdı. Yunancadaki δράκων (drákōn) sözcüğü başlangıçta hertürlü büyük yılan için kullanılırdı.

Ejder Nedir? Ebede ve Ebey
Ejder Nedir? Ebede ve Ebey

Efsânevi bir yaratık olan ejderha (Türkçesi Evren) çoğunlukla büyüsel veya ruhani güçlere, özelliklere sâhip, kuvvetli ve büyük bir kertenkele veya başka bir sürüngen olarak tasvir edilmiş, tanımlanmıştır. Genellikle ağızlarından ateş çıkardıkları da söylenmektedir. Batı tasvirleri genellikle kanatlıyken, Doğu’daki tasvirlerde genellikle kanat bulunmaz. Ejderhalarınkine benzer özellikler içeren efsânevi yaratıklar neredeyse her kültürde mevcuttur. Hattâ ejderha Çin ve diğer Uzak Doğu ülkelerinin simgesidir. Ve çoğu zaman iki yüzlü düşmanları belirtmek için 2 başlı ejderha deyimi kullanılır.

Avrupa’da uğursuzluk getirdiklerine inanılır; fakat uzakdoğuda uğur ejderha ile bir tutulur. Çin’de oniki burçtan biri ejderhadır. Avrupa’da pek çok efsânede kötü karakterdir; fakat uzakdoğuda ejderhaların sonsuz iyilik ve bilgelik getirdiklerine inanılır. Pek çok insan ejderhaların gerçekte yaşayıp yaşamadığı konusunda tartışmalar yapılmıştır ve hâlâ yapılmaktadır. Hattâ ejderhalar hakkında belgeseller bile yapılmaktadır. Şüphesizki geçmişte bulunan(bazı istisnalar hâriç)ve ejderha iskeleti sanılan iskeletler dinozor iskeletleridir. Efsânelere göre yumurtlarlar.

Bazı mitlere göre yavrularına karşı şaşırtıcı derecede iyi anne olabilirler. Hazîne biriktirirler ve onları korurlar. Dünyanın hemen her yerinde ejderha efsânelerine rastlamak mümkündür.

Evren

Evren Türk mitolojisinde ejderha. “Ebren” olarak da ifâde edilir. Söylencesel dev sürüngendir. Kanatlıdır, korkunç bir görünümü vardır. Bazen devâsa bir yılandır. Yeraltındaki mağarada yaşar ve orada bulunan hazîneyi korur. Sularda veya ormanda yaşadığı da anlatılır. Bazen ateşin içinde barınır. Ağzından ateş saçar. Kuraklığın ve ölümün simgesidir. Masallarda suyun önünü keser ve bırakmak için karşılığında kurban ister. Su yaşam demektir, dolayısıyla onu kendi denetimine alarak yaşama sâhip olacaktır. Bir başka açıdan bakıldığında susuz bıraktığı yeryüzüne ölüm ve kaos getirir.

image 242
Türk Mitolojisinde Ejder Nedir? Ebede ve Ebey Ne Anlama Gelir 14

Öteki taraftan bunları elinde bulundurduğu için aynı zamanda bereketi refah ve güç simgesidir. Altay inanışlarında Bükrek (Bukra) adlı iyicil bir ejderha ile Sangal adlı kötücül bir ejderin birbirleriyle yaptıkları savaşlar anlatılır.

“Kâinat, acun, var olan her şeyin tümü” gibi anlamlarda kullandığımız evren sözcüğü de etimolojik olarak kökenini ejderha figüründen almaktadır. Türk mitolojisinde dünyanın bir ya da daha fazla ejderha tarafından döndürüldüğü yâni “evrildiği” düşünülürdü. Bu ejderhaya da “eviren” denirdi. Daha sonra “i” harfi düşmüş ve sözcük “evren” halini almıştır.

image 190
Türk Mitolojisinde Ejder Nedir? Ebede ve Ebey Ne Anlama Gelir 15

Evren kelimesi, “evrilmek” sözcüğüyle bağlantılıdır. Döndürmek, çevirmek, kıvranmak gibi anlamlar içerir. Evren (kâinat) aslında bir ejderhadır, tıpkı ejderha gibi evren de büyük ve insanüstüdür. İnsan aklıyla bütün niteliklerini anlamak mümkün değildir. Tıpkı kâinat gibi evrilmekte (dönüşüm geçirmekte) ve büyüyüp genişlemektedir.

Yeryüzü Tanrıçası Ebey Hanım

Ebey (Äbäy) – Türk ve Altay mitolojisinde Yeryüzü Tanrıçası. Abay veya Apay da denir. Yeryüzünü korur. İskit (Saka) mitolojisindeki Ana Tanrıça Abay ile bağlantılıdır. Aba/Ava sözcüğünün Havva sözcüğüyle ilgili olduğunu öne süren görüşler vardır. Türklerde ebe sözcüğü nine (büyükanne) demek olduğu kadar, bir insanı doğurtan kişi (doğum hemşiresi) anlamına da gelir ki, bu sözcüğün türeyişle olan ilk anlamını bir biçimde içerisinde barındırmaktadır.

Ağaç Cini Ebede

image 257
Türk Mitolojisinde Ejder Nedir? Ebede ve Ebey Ne Anlama Gelir 16

Ebede – Türk ve Tatar mitolojisinde Ağaç Cini. Ormanlarda yaşar. İnsanlara zarar vermez. Bâzen yaşlı bir kadın görümündedir. Ormanlarda yerlerdeki kurumuş ağaç yapraklarından gelen çıtırtılar onun ayak sesleridir.

daha fazla içerik

Buddha, Buda veya ( Siddhartha Gautama)

Buddha Kimdir ve Öğretileri Nelerdir

Buddha, Buda veya ( Siddhartha Gautama) olarak da bilinir MÖ 563 - MÖ 483), efsaneye göre, manevi bir münzevi olarak aydınlanmayı aramak için konumundan ve...
Çin Mitolojisi
15
minutes
zümrüdüanka anka kuşu efsanesi

Zümrüdüanka Kuşu: Mitolojik Sembolizmin Derinliklerine Yolculuk

Hayal gücümüzü süsleyen efsanevi varlıklardan biri olan Zümrüdüanka, yüzyıllar boyunca farklı isimlerle ve hikayelerle karşımıza çıkmıştır. Bu gizemli kuş, sadece güzelliği ve uzun ömrüyle...
Efsaneler
10
minutes
Sibirya Türklerinin Mitoloji ve İnançlarında Kötü Ruhlar

Sibirya Türklerinin Mitoloji ve İnançlarında Kötü Ruhlar

Sibirya'nın uçsuz bucaksız ormanlarında ve buz gibi soğuk steplerinde yaşayan Türk topluluklarının mitolojisi, zengin ve renkli hikayelerle doludur. Bu hikayelerin içinde ise kötü ruhlar...
Türk Mitolojisi
8
minutes
Türk Mitolojisi Tengricilik

Türk Mitolojisi: Tanımı Kökenleri ve İçeriği

Türk MitolojisiTürk mitolojisi, derin köklere sahip zengin bir kültürel hazinedir. Bu mitoloji, Türk halklarının tarih boyunca yaşadığı coğrafyalarda şekillenmiş ve farklı inanç sistemlerinin etkisiyle...
Blog
39
minutes
Siratü Beni Hilal destanı

Siratü Beni Hilal: Efsanevi Bir Arap Kabilesinin Destansı Hikayesi

Güneşin sıcak ışıkları Arap çöllerine düşerken, tarih boyunca çeşitli kabileler bu kutsal topraklarda yaşamış ve iz bırakmıştır. Bunlardan biri de Siratü Beni Hilal kabilesidir....
Destanlar
7
minutes
Sopdu mısır mitolojisi

Sopdu: Mısır’ın Koruyucu Savaş Tanrısı

Güneş Mısır'ın üzerinden yükselirken, sıcaklık artar ve toprak yanmaya başlar. Bu, bereketin ve hayatın kaynağı olan güneşin, aynı zamanda da tehlikenin habercisidir. Mısırlılar için,...
Mısır Mitolojisi
8
minutes