Türk Mitolojisi

Yelbeğen: Türk Mitolojisinin Devi

Yelbeğen

Yelbegen’in hikayesi, Türk ve Altay mitolojisinin derinliklerinde gizli olan bir destandır. Onun efsanesi, insan biçiminde bir dev olarak anlatılır ve çok büyük masal yaratığı olarak bilinir. Yelbegen’in özellikleri ve nitelikleri, mitolojik anlatımlarda çeşitlilik gösterir ve genellikle üç, yedi veya 12 başı olduğuna inanılır.

Siyah veya sarı renkte olması ve güneş ile ayın tutulmasını yemesi gibi özelliklerle tanımlanır. Yelbegen’in devler için bir tehdit olduğu ve insanları yerdiği anlatılır. Büyük kulaklı, büyük dişli ve büyük ağızlı olduğu söylenen Yelbegen’in değişik türleri vardır ve bazıları yeraltında yaşar. Ayrıca, ana Yelbegen olarak adlandırılan dişi devler de bulunur ve onların da farklı özellikleri vardır.

image 16
temsilidir

Özellikleri

Orijinal mitlerde Yelbegen çok başlı bir ejderha ya da yılan benzeri bir yaratıktı (adın etimolojisi buna işaret ediyor – Yel = “rüzgar, büyü, şeytani” ve begen böke’den geliyor – “dev yılan, ejderha”) ancak zamanla çok başlı dev benzeri dev gibi başka formlara dönüştü .

Bazı destanlarda , yeraltı dünyasının efendisinin bir kohortu olan “altın cadı” Altan Sibaldai’nin çocukları olan, farklı kafa sayılarına sahip birden fazla Yelbegen yer alır . Bazı destanlarda Yelmoğuş adında bir Yelbegen kralından da bahsedilmektedir .  Başka hikayeler de çeşitli renkteki Yelbegenlerden bahsediyor.

Bir Altay efsanesinde Güneş’ten ve Ay’dan intikam alan ve onları yiyen yedi başlı dev Yelbeghen vardı. Ülgen Yelbeghen’e ok attı . Bu canavar bazen yıldızları ağzında çiğneyip parçalara ayırıyor ve sonra da tükürüyordu. Bu nedenle yıldızlar ondan kaçıp gökyüzüne doğru kaçarlardı… Altay halkına göre Ay tutulması bu dev yüzünden gerçekleşirdi.

boş
Yelbeğen: Türk Mitolojisinin Devi 5

Bu nedenle Ay tutulması olduğunda şöyle derler:

”Yine Yelbegen (yedi başlı dev) Ay’ı yedi…”

Yelbeghen, bazen Yelmogus genel olarak ejderhalardan ayrı ve doğası gereği onlara zıt bir yaratık olarak kabul edilir. Genellikle karanlık ve düşmanca yerlerde yaşayan veya masallarda ulaşılamayan yerleri koruyan, saf kötülükten oluşan, ejderha benzeri bir canavar ve sebepsiz korkunç bir canavardır.

Genellikle çok başlıdır (3, 7 veya 9 başlı) ve ateş püskürtür. “İnsanüstü / doğaüstü” güce ve büyü becerisine sahip, “son derece zeki, bilge ve bilgili” bir yaratık olarak kabul edilir, çok zengindir (genellikle uzak diyarlarda gizlenmiş muazzam zenginliklere sahip kalelere sahip olarak tanımlanır) ve genellikle birlikte olduğu kadınlara şehvetlidir. nesil yapma yeteneğine sahiptir.

Çoğu zaman ateş püskürtür ve genellikle son derece saygı duyulan bir varlık olarak kabul edilir ve her zaman iyiliksever olmasa da asla tamamen kötü bir yaratık olarak kabul edilmez. Pek çok tarihi ve mitolojik kahramanın bir ejderhadan hamile kaldığına dair efsaneler yayıldı.

dragon 6264685 1280
Yelbeğen: Türk Mitolojisinin Devi 6

Yelbegen’in türleri, demir, bakır gibi değişik madenlerle nitelenir ve örneğin Demir Yalmavuz olarak adlandırılan türleri bulunur. Bu türler genellikle karaçam boylu, kara atlı ve kara çokmarlı olarak tasvir edilirler. Yelbegen’in ellerinde genellikle hayvan başlı bir sopa veya topuz bulunur ve bu topuza çokmar denir. Renklerine göre değişik Yelbegen türleri olduğu gibi, örneğin Sarı Yelbegen gibi. Macar efsanelerinde de benzer dev varlıklara, Moroğut ve Manumoroğut adlı devlere rastlanır.

Yelbegen, ormanda veya doksandokuz köşeli yurdunda yaşar. Onun gelmesi genellikle gök gürültüsü, şimşekler ve yerin sarsılmasıyla müjdelenir. Devlerin yaşadığı yerlerde kara bulutlar görünür ve bazen Yelbegen bu bulutların içinden ortaya çıkar. Yeraltında, dağlardaki büyük mağaralarda ve sularda oturduğu söylenir. Yelbegen’in, insan ve koyun gibi canlıları yerdiği ve dev analarının bir göğsünü omuzlarına attığına dair de çeşitli anlatımlar vardır. Ruhlarının başka bir yerde bir şişede veya sandıkta saklı olduğuna inanılır.

Yelbegen’in mitolojik önemi sadece fiziksel özelliklerinden ibaret değildir. Onun gücü, Altay mitolojisinde ay tutulması gibi doğa olaylarını etkileme yeteneğiyle de ilişkilendirilir. Yelbegen’in ayı yemesi sonucu ay tutulmasının meydana geldiğine inanılır ve bu nedenle Altaylar, “Yine Yelbegen ayı yedi” derler.

Ayrıca, Yalpağan Han olarak adlandırılan ejderha tanrısının da tüm ejderhaların (Yelbegenlerin) efendisi olduğuna ve istediği zaman yedi başlı bir ejder kılığına bürünebileceğine inanılır.

Yalpağan Han

Yalpağan Han
Yalpağan Han

Yalpağan Han, Türk ve Altay mitolojisinde önemli bir figür olan Ejderha Tanrısı olarak bilinir. Tüm ejderhaların, yani Yelbegenlerin, onun emri altında olduğuna inanılır. Yalpağan Han, istediği zaman yedi başlı bir ejder kılığına bürünebilir ve bu özelliğiyle de dikkat çeker. Aynı zamanda, devlerin tanrısı olarak da görülür ve onların dünyasında önemli bir rol oynar.

Etimolojik olarak, Yalpağan Han’ın adı “ruh, canlı” anlamına gelen “yel” ve “güçlü, kuvvetli” anlamına gelen “büke” sözcüklerinin birleşimiyle oluşur. Bu etimoloji, Yalpağan Han’ın gücünü ve varlığının doğaüstü özelliklerini yansıtır. Yalpağan Han, ejderhaların ve devlerin dünyasında egemenliğiyle ve gücüyle tanınır, ancak aynı zamanda onların koruyucusu ve rehberi olarak da görülür.

Etimolojik olarak, Yelbegen kelimesi “ruh, canlı” anlamına gelen “yel” ve “güçlü, kuvvetli” anlamına gelen “büke” sözcüklerinin birleşimidir. Bu kelime, Yelbegen’in gücünü ve varlığının doğaüstü özelliklerini yansıtır. Yelbegen’in mitolojik dünyası, Türk ve Altay kültürlerinin derinliklerinde saklı olan bir efsanevi varlık olarak hala hayal gücünü beslemeye devam ediyor.

Umay

Merhaba ben Umay. Sizlere elimden geldiğince faydalı bilgiler ve içerikler sunmak hedefim. Sevgi ve saygılar

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu